لزوم انتقال دانشگاه های دولتی از تهران به مناطق محروم

اندیشکده هاتف بر اساس اطلاعات لینکدین رتبه های برتر دانشگاه های 1 ایران، آمار داده است که حدودا هشتاد درصد از این افراد بین سالهای 1380 تا 1395 از ایران رفته اند و در کشورهایی چون آمریکا، کانادا و سویس در حال زندگی هستند.

اگر میزان دانشجوپذیری ایران به اندازه دانشجوفرستی آن بود شاید می شد از لغت دیگری غیر از فاجعه برای این موضوع استفاده کرد اما وقتی با نگاه به آمارها متوجه می شویم که میزان دانشجوپذیری دانشگاه های ایران در مقابل دانشجوفرستی آنها چیزی نزدیک به صفر است لغتی دیگر به غیر از فاجعه را نمی توان برای آن متصور شد.

این آمارها به ما می گویند که دانشگاههای دولتی ایران که با بودجه عمومی و مالیات اداره می شوند به محلی برای پرورش نخبه و متخصص برای اعزام به امریکا، سوئیس و کانادا تبدیل شده اند. هزینه تربیت وعلم آموزی این نیروهای متخصص را مردم ایران پرداخت می کنند اما استفاده اش را مردم آمریکا، کانادا و سوئیس می برند.

این معامله ای چند سرسود برای کشورهای غربی است و بدیهی است که به این آسانی های اجازه نخواهند داد تا معادلات این معامله چند سر سود به هم بخورد. هر چه فضای دانشگاه ها و اقتصاد ایران ناامن تر فراردانشجو از ایران بیشتر و بهتر.

علیرغم تمامی آمارهایی که مسئولین دولتی در دوره های مختلف در مورد موفقیت های بیشمار ارائه می دهند باید گفت که واقعیت چیز دیگری است و این سکه روی دیگری نیز دارد که بسیار تلخ تر و ناگوار تر از آن چیزی است که حتی بتوان آن را به نگارش درآورد.

بسیاری از صنایع ایران با کمبود متخصص مواجه هستند، کمبود متخصص در صنایع ایران به حدی است که در بسیاری از کارگاههای تولیدی متوسط سطح سواد از دیپلم فراتر نمی رود. بسیاری از شهرها و روستاهای ایران با کمبود پزشک و متخصص مواجه هستند به نحوی که بسیاری از شهرهای ایران مجبورند فرد بیمار را برای درمان به شهرهای بزرگ اعزام کنند، بسیاری از بیماران در بین راه جان خود را از دست می دهند.

نمونه بسیار بارز و قابل درک کمبود و مهاجرت نیروی متخصص در صنعت انیمیشن است. مهاجرت نیروی های متخصص انیمیشن روزمره شده است؛ یعنی الان با یک متخصص انیمیشن صحبت می کنید و دو روز بعد می گویند که ازایران رفته است.

در طول صد سال گذشته رویکرد اکثر دانشگاه های ایران اعزام دانشجو به خارج از کشور بوده نه پذیرش دانشجو از خارج. همیشه دانشجو تشویق می شده که برود و در خارج از کشور به تحصیلات خود ادامه دهد هیچ گاه این خود باوری و عزت نفس در سطح بین المللی وجود نداشته که بگوییم ما می توانیم بهترین دانشگاه در سطح دنیا باشیم و بهترین دانشجوهای دنیا را تربیت کنیم.

دانشجوپذیری در بسیاری از دانشگاه های ایران اصلا تعریف نشده است. بر فرض که سالانه صد هزار دانشجو بخواهد ازکشورهای دیگر به ایران بیاید و در اینجا تحصیل کند؛ ساز و کارش چیست؟ نحوه پذیرش این دانشجوها چگونه است و چگونه باید باشد؟ دانشگاههایی که این دانشجویان می خواهند در آنها تحصیل کنند در کدام شهر ایران باید باشند؟ آیا این دانشجویان باید به تهران بیایند؟ آیا تهران برای تحصیل دانشجویان خارجی محل مناسبی است؟ شیراز یا اصفهان یا کردستان یا خرمشهر یا سیستان و بلوچستان بهتر نیست؟ آیا وزارت علوم تا به حال به این مسائل فکر کرده است؟

هزینه های مالی و سیاسی دانشگاه های دولتی تهران سرسام آور و غیرقابل جبران است. دانشگاه های دولتی تهران آن قدر که ضرر و زیان دارند سود ندارند و حتی می توان گفت سود آنها در برابر ضررها و زیان هایی که به این مردم زده اند تقریبا چیزی نزدیک به صفر است.

یک متخصص و کارشناس باید حساب کند که در طول چهل سال گذشته چند بار دانشگاه های دولتی تهران محل دعواهای سیاسی شده است؟ چند بار خوابگاه های دانشگاه های دولتی به آتش کشیده شده است؟ چند دانشجو در این بین جان خود را از دست داده اند و چند بار سالن غذا خوری دانشگاه های دولتی تخریب و بازسازی شده است؟ و در عوض ما چه دریافت کرده ایم؟ هیچ. واقعا هیچ. نیروی متخصص ما بعد از گرفتن مدرک از ایران رفت. سالن آتش زد، خوبگاه آتش زد، ترافیک درست کرد و سپس مدرکش را گرفت و رفت.

اگر دانشگاه های دولتی به جای قرار گرفتن در تهران در 1 1ی مانند سیستان و بلوچستان، خرمشهر، بوشهر، لرستان، خراسان شمالی، ایلام، کردستان و.... واقع شده بودند آیا ملت ایران باز هم متحمل اینهمه هزینه های سیاسی،اقتصادی و اجتماعی می شد؟ بهتر نیست دانشگاه دولتی در مناطق محروم باشد تا به آبادانی آن منطقه کمک کند؟ دانشگاه صنعتی شریف تا ابد باید درتهران باشد؟ اگر در سیستان بلوچستان باشد طاعون می آید؟

به دلیل سیاست های غلط خاندان پهلوی عمده دانشگاه های دولتی ایران در تهران هستند. بعد از انقلاب باید این رویه اصلاح می شد و دانشگاه های دولتی به مناطق محروم منتقل می شد اما نشد.

برخلاف تصور بسیاری از مسئولین که فکر می کنند طبقه محروم بیشترین استفاده را از دانشگاه های دولتی تهران می کنند متاسفانه باید گفت که طبقه مرفه با اتکاء به کلاس های کنکور بیشترین حضور را در دانشگاه های دولتی تهران دارند و بیشترین استفاده را از بودجه عمومی کشور می برند؛ آمارها اینگونه می گویند.

به احتمال بسیار زیاد در تمام دنیا فقط کشور ایران است که پایتخت سیاسی، اقتصادی فرهنگی و اجتماعی آن یک جا است. هیچ کشوری در دنیا این اشتباه امنیتی و خطای راهبری فاحش و ابلهانه را نمی کند که همه توان خود را در یک شهر بگذارد.

بروز یک زلزله در تهران یعنی از دست رفتن70 درصد از ظرفیت های این مملکت و به وجود آمدن بزرگترین فاجعه ملی. حضور این همه دانشگاه دولتی در تهران یعنی تکرار هرروزه و هرساله حادثه کوی دانشگاه یا چیزهایی شبیه به آن.

سوال اینجاست: مردم این در طول چهل سال گذشته در مقابل اینهمه هزینه ای که برای دانشگاه های دولتی تهران پرداخت کرده اند چه چیزی دریافت کرده اند؟ تقریبا هیچ. واقعا هیچ. یک بار دیگر آماری که اندیشکده هاتف منتشر کرده را می خوانیم: در سالهای بین 1380 تا 1395 هشتاد درصد ازجوانانی که رتبه های برتر کنکور ایران بوده اند به خارج مهاجرت کرده و دیگر باز نگشته اند.

*

*

*

*

*

*

+ نوشته شده در جمعه ۱۴۰۳/۰۲/۲۸ ساعت توسط حامد صفرزاده  |